صنايع مواد اوليه ي دارو

اين گروه وطيفهxad ي ساخت مواد موثره ، کمکي و بستهxad بندي را بر عهده دارند . مواد موثره و جانبي دارويي از منابع مختلفي تهيه ميxad شوند و بسته به منبع تهيه دارو ، صنايع مختلفي در ساخت آنها شرکت دارند . منشأ تهيه داروها عبارتند از: الف)سنتز شيميايي : بعضي مواد موثره دارويي صرفا" يک ماده شيميايي بوده و د راکثر کارخانه جات صنايع شيميايي قابل سنتز هستند و تنها موردي که باعث ميxadشود داروهاي شيميايي فقط در بعضي کارخانه جات ساخته شوند تکنيکxad هاي ساخت و استخلاص با راندمان بالاست که معمولا" انحصاري ميxad باشد به عبارت ديگر ساخت و تخليص داروها با روشي که از نظر اقتصادي مقرون به صرفه باشد براي همه صنايع عملي نيست.در اين صنايع معمولا" کارشناسان شيمي فعاليت داشته و داروسازان جايگاه عمده xadاي ندارند . از مواد موثره دارويي که صرفا" به روش شيميايي تهيه ميxadشوند ميxadتوان به اکثر داروهاي قلبي و عروقي و داروهاي اعصاب و روان اشاره کرد از مواد جانبي ميxadتوان اکثر حلالxadها ، روکش xadهاي قرصxad ها ، مواد محافظ(ضد باکتريxadها و ضد قارچxadها)و بعضي رنگ و طعمxadدهندهxadها را نام برد.

ب)سنتز بيوشيميايي و يا بيوتکنولوژيک: يکي از جديدترين و پيشرفتهxadترين روشxadهاي توليد دارو که امروزه در صدر محافل علمي قرار دارد،توليد دارو توسط کارخانهxadهاي زنده يعني سلولxadهاي موجودات ميxadباشد.در اين روش مواد موثره يا کمکي با استفاده از فعال يا غيرفعال کردن آنزيمxadهايي در سلولxadها(از ويروسxadها تا انسان)و با تغييرات ژنتيکي،سلول موجود زنده را وادار به ساخت ماده موردنظر ميxadکنند.در بعضي موارد آنزيمxadهاي مختلفي را بصورت انتخابي از موجودات مختلف جدا کرده و فرايند سنتز دارو توسط آنزيمxadها انجام ميxadشود.بعضي اوقات از تلفيق اين روش با روش شيميايي براي ساخت داروها استفاده ميxadشود.اين روشxadها پيچيده و انحصاري بوده و فقط تعداد محدودي از کشورها توان ساخت اين داروها را دارند.در اين صنايع طيف وسيعي از متخصصان فعاليت دارند از جمله متخصصين بيوشيمي،بيوتکنولوژي،داروسازي،ميکروبxadشناسي و ژنتيک.اکثر هرمونxadهاي انساني،ويتامينxadها و آنتيبيوتيکxadهاي جديد به اين روش تهيه ميxadشوند.

ج)استخراج از مواد طبيعي:گياهان دارويي،جانوران و مواد معدني منشأ تهيه تعداد زيادي از مواد موثره و جانبي هستند.نکته مهم در اين صنايع روش استخراج با راندمان بالا ميxadباشد.خلوص بالاي مورد نياز براي مواد اوليه دارويي و تکنيکxadهاي خاص استخراج باعث ميxadشود که اين صنعت نيز در انحصار چند شرکت بزرگ در جهان قرار گيرد.بطور مثال استخراج نشاسته(مه يک ماده فراوان بوده و در صنعت داروسازي بعنوان چسباننده يا پرکننده کاربرد دارد)با خلوص و استانداردهاي مورد نياز براي داروسازي فقط در چند کشود صنعتي انجام ميxadشود و به کارگيري ساير نشاستهxadها نه تنها از کيفيت داروي ساخته شده ميxadکاهد در بعضي موارد ميxadتواند باعث بروز عوارض مختلف(بطور مثال عفونت رودهxadاي ناشي از نشاسته آلوده)نيز ميxadشود.در اين صنايع اغلب شيميستxadها،دامپزشکان،زيستxadشناسان،گياهشناسان،ميکروبxadشناسان و

داروسازان با تخصصxad هاي گوناگون از جمله فارماکوگنوزي(شناسايي و استخراج مواد دارويي از منشأ طبيعي)و فراوردهxad هاي بيولوژيک مشغول بکارند.برخي آنتيxadبيوتيکxad ها،واکسنxad ها و پادزهر ها ، برخي داروهاي ضد سرطان،برخي مسکنxad ها ، برخي داروهاي ضد اسپاسم و برخي داروهاي قلبي از اين دستهxad اند.